2026-10-15T03:33:51Z http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/oai

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/1 2023-11-19T03:37:31Z fprnuz:edited_book driver

Theoretical and literary discussions at the turn of the 20th and 21st centuries Dyskusje teoretycznoliterackie na przełomie XX i XXI wiek Heck, Dorota poststrukturalizm feminizm Karcz dyseminacja poststructuralism feminism Karcz dissemination The aim of this study is to present an overview of the promising literary theory after poststructualism. This paper mentions the return to literary studies of such categories as subjectivity (an author), evaluation and textual meaning. This article deals with polemics against deconstruction, feminism, new historicism shading some light on the tension between institutional frames of contemporary literary theory and the intellectual interest in nonconformist investigations into literature. The author argues that it is currently possible to combine the tradition of philology with the cutting edge literary research. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie przeglądu obiecującej teorii literatury po poststrukturalizmie. W artykule mowa o powrocie do literaturoznawstwa takich kategorii, jak podmiotowość (autor), ocena i znaczenie tekstu. Artykuł traktuje o polemikach z dekonstrukcją, feminizmem, nowy historyzm rzucający nieco światła na napięcie pomiędzy ramami instytucjonalnymi współczesności teoria literatury i intelektualne zainteresowanie nonkonformistycznymi badaniami literatury. Autor przekonuje, że obecnie możliwe jest połączenie tradycji filologicznej z nowoczesnością badania literackie. Uniwersytet Zielonogórski 2013-01-01 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/1 10.59444/2013SERredKul_Mikr1 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Interpretations and reinterpretations; 13-20 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Interpretacje i reinterpretacje; 13-20 10.59444/2013SERredKul_Mik pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/1/1 Prawa autorskie (c) 2013 Dorota Heck https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/2 2023-11-21T06:34:39Z fprnuz:edited_book driver

"Where does this world come from?" Wojciech Dembołęcki's "Argument of the World's Only Own State" (monographic study and critical edition) „Skądże to zbłaźnienie świata?” Wojciecha Dembołęckiego „Wywód jedynowłasnego państwa świata” (studium monograficzne i edycja krytyczna) Sztyber, Radosław Dembołęcki megalomania narodowa sarmatyzm Dembołęcki national megalomania sarmaticism The presented study contains, first of all, an edition of "The Argument of the One and Only State of the World" in a popular science version (type B) along with a factual and philological commentary. It is preceded by a historical-literary study, divided into several chapters and showing the current state of knowledge about Dembołęcki and his works. Most of it This introductory part of the treatise is filled with detailed considerations concerning the most important issues related to the "Dispute". They reconstruct a group of persuasive strategies used by the author and recreate the complex code of his thought structure, presented from a broader ideological, sociological, political, and historical perspective (from the introduction). Przedkładane opracowanie przynosi przede wszystkim edycję „Wywodu jedynowłasnego państwa świata" w wersji popularnonaukowej (typ B) wraz z komentarzem rzeczowo-filologicznym. Poprzedza ją studium o charakterze historycznoliterackim, rozpisanym na kilkanaście rozdziałów i ukazującym dotychczasowy stan wiedzy o Dembołęckim oraz jego twórczości. Większą część tej wprowadzającej do lektury traktatu partii wypełniają rozważania szczegółowe, dotyczące najistotniejszych zagadnień powiązanych z „Wywodem". Rekonstruują grupę strategii perswazyjnych stosowanych przez autora oraz odtwarzają zawiły kod jego konstrukcji myślowej, przedstawionej w szerszej perspektywie ideowej, socjologicznej, politycznej oraz historycznej (z wstępu). Uniwersytet Zielonogórski 2012-05-16 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/2 10.59444/2012monaszt University of Zielona Góra Publishing House; "Where does this world come from?" Wojciech Dembołęcki's "Argument of the World's Only Own State" (monographic study and critical edition); 1-488 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; „Skądże to zbłaźnienie świata?” Wojciecha Dembołęckiego „Wywód jedynowłasnego państwa świata” (studium monograficzne i edycja krytyczna); 1-488 10.59444/2012monaszt pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/2/2 Prawa autorskie (c) 2012 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/3 2023-11-19T03:37:31Z fprnuz:edited_book driver

About the interpretative domino effect O efekcie interpretacyjnego domina Ławski, Jarosław domino Ajdukiewicz interpretacja astralistyka domino Ajdukiewicz interpretation astralistics The issue of the paper is a phenomenon belonging to the theory of interpretative procedures.These procedures are practiced in humanities. The author notices that the unclear meaning of thetexts is very often caused by some reasons: 1) scholars use vague, ambiguous, figurative languageof discourse. In the case of the literary research it cases the accumulated ambiguity; 2) literarycommentators use the trains of associations; a text is in associations with another ones but its rightmeaning is blurred. The author of the study analyses this phenomenon using example of theoreticaldiscussion about "a problem of text" which had place in "Teksty Drugie" in 1998 year. Treść artykułu traktuje o zjawisku należącym do teorii procedur interpretacyjnych. Procedury te są praktykowane w naukach humanistycznych. Autor zauważa, że niejasne znaczenie tekstu często powstaje z kilku powodów: 1) uczeni używają niejasnego, dwuznacznego, przenośnego języka dyskursu. W przypadku badań literackich uwidacznia to nagromadzoną dwuznaczność; 2) literaccy komentatorzy korzystają z ciągów asocjacyjnych; tekst jest powiązany z innymi, ale znaczenie jego jest rozmyte. Autor opracowania analizuje to zjawisko na przykładzie teoretycznej dyskusji na temat "problemu tekstu", która miała miejsce w "Tekstach Drugich" w 1998 roku. Uniwersytet Zielonogórski 2013-01-01 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/3 10.59444/2013SERredKul_Mikr2 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Interpretations and reinterpretations; 21-53 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Interpretacje i reinterpretacje; 21-53 10.59444/2013SERredKul_Mik pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/3/3 Prawa autorskie (c) 2023 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/5 2023-11-20T09:11:44Z fprnuz:edited_book driver

Waiting for longed and "glad tidings" in 1621. Forgotten "prologue" to "Diary" by Prokop Zbigniewski W oczekiwaniu na wytęsknione i „pocieszne nowiny" z 1621 roku. Zapomniany „prolog" do „Diariusza" Prokopa Zbigniewskiego Sztyber, Radosław Cecora Żółkiewski Chocim Cecora Żółkiewski Chocim The specificity of the book containing Prokop Zbigniewski's diary is undoubtedly influenced by the introduction, preceding the main and main text of the report written by the soldier and participant of the war struggles on the Dniester. It clearly emphasizes the importance of this report appearing in the bookstore circulation, finally trustworthy and, what is even more important, providing "good news". Other - speculative, because "fallible" - reports lost the competition with the newly published "Diary", at least this is the thesis that can be read from the "prologue" announced in the title of this draft. ; This short "introduction", opened with the main title ("Adversaria abo terminata" [...]) and subtitles ("Protrepticon", "Syncretismus", then: "Terminata of war with the Turk"), allows us to capture the subtle nuance of the prevailing society, an atmosphere marked, to put it briefly, by fear. The unity of feelings and common concern for the fate of the nation and the state also document the strengthening of patriotism on an increasingly larger scale, which - and we observe this regularity once again - was strengthened, among others, thanks to words recorded in a procession of letters. Na specyfikę książeczki zawierającej dziennik Prokopa Zbigniewskiego niewątpliwie wpływa introdukcja, poprzedzająca główny i zasadniczy tekst sprawozdania spisanego przez żołnierza i uczestnika wojennych zmagań nad Dniestrem. Wyraziście akcentuje wagę pojawienia się w obiegu księgarskim tej relacji, wreszcie godnej zaufania i, co jeszcze ważniejsze, dostarczającej "pociesznych nowin". Inne spekulacyjne, bo "omylne" doniesienia przegrywały zatem konkurencję z dopiero co wytłoczonym nakładem "Diariusza", przynajmniej taką tezę udaje się wyczytać z anonsowanego w tytule tego szkicu "prologu". Ten niedługi "wstęp", otwarty tytułem nadrzędnym ("Adversaria abo terminata" [...]) i podtytułami ("Protrepticon", "Syncretismus", następnie: "Terminata rzeczy wojennych z Turkiem"), pozwala uchwycić subtelny niuans panującej w ówczesnym społeczeństwie atmosfery, naznaczonej, mówiąc najkrócej, trwogą. Jedność odczuć, wspólna troska o los narodu i państwa dokumentują zarazem utrwalający się na coraz większą skalę patriotyzm, który a obserwujemy tę prawidłowość po raz kolejny ugruntowywał się między innymi dzięki słowom utrwalanym pochodem liter. Uniwersytet Zielonogórski 2014-10-24 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/5 10.59444/2014serredkul_sztr1 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. History and Stories; 15-38 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Historia i historie; 15-38 10.59444/2014serredkul_szt pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/5/4 Prawa autorskie (c) 2014 Radosław Sztyber https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/19 2023-11-30T02:59:41Z fprnuz:edited_book driver

John Paul II is rather uncultured in the world of memes. A contribution to the discussion on the memetic and hermeneutic vision of culture Jan Paweł II w świecie memów raczej niekulturalnie. Przyczynek do dyskusji nad memetyczną i hermeneutyczną wizją kultury Krawiecka, Ewa Jan Paweł II papież kultura popularna media i komunikacja społeczna New and popular form of media – memes created by users of the internet has been used to portray a person of pope as well as others. It is an immediate reaction to recent events and happenings of all areas of life. In it’s main language memes use parody and pastiche. Most of memes are lively reactions caused by events such as reception of teaching sorforms of cult – including i.e. monuments. The author of the article describes several most common ways of portraying John Paul II as a person through memes – from approval to negation. She paints topic of memes with crisis in communication, personalism, theory of representation and symbol as its background. The author postulates “communicative humanism” based on concept of person – an individual who expresses himself/herself in a dialog (with himself/herself, other human being, world, and God) as a way to connect divided societies through building communities as well as through restoration of unity of lingual and symbolical code. Nowa i popularna forma mediów - memy tworzone przez internautów zostały wykorzystane do przedstawienia osoby papieża i nie tylko. Jest to natychmiastowa reakcja na ostatnie wydarzenia i wydarzenia ze wszystkich dziedzin życia. W swoim głównym języku memy posługują się parodią i pastiszem. Większość memów to żywe reakcje wywołane takimi wydarzeniami, jak odbiór nauczania form kultu - w tym m.in. pomników. Uniwersytet Zielonogórski 2017-11-27 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/19 10.59444/2017serredbed_seu1r1 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Culture not only literary. In the circle of thoughts of Karol Wojtyła - John Paul II. Part I; 15-29 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Kultura nie tylko literacka. W kręgu myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Część I; 15-29 10.59444/2017serredbed_seu1 pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/19/6 Prawa autorskie (c) 2017 Ewa Krawiecka https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/20 2023-11-30T02:59:41Z fprnuz:edited_book driver

The Pope of Polish Studies. A few remarks on literary anthropology, practical rhetoric and Polish philology in the perspective of the thought of John Paul II Papież polonistów. Kilka uwag o antropologii literackiej, praktycznej retoryce i filologii polskiej w perspektywie myśli Jana Pawła II Heck, Dorota Jan Paweł II papież antropologia literacka retoryka John Paul II pope literal anthropology rhetoric The pope, John Paul 2, was a former student of Polish philology in Cracow. He was a poet and play writer alluding to neoromantic style of Young Poland literature. He defended Polish tradition in the globalizing modern world. His literary anthropology and practical rhetoric were founded on this challenging tradition and on Latin civilization. Because of their deep metaphysical wisdom they are still inspiring for many literary critics students of Polish philology. Papież Jan Paweł II studiował polonistykę w Krakowie. Był poetą i dramatopisarzem nawiązującym do neoromantycznego stylu literatury Młodej Polski. Bronił polskiej tradycji w globalizującym się współczesnym świecie. Jego antropologia literacka i praktyczna retoryka opierały się na tej trudnej tradycji i cywilizacji łacińskiej. Ze względu na swoją głęboką metafizyczną mądrość nadal inspirują wielu studentów filologii polskiej. Uniwersytet Zielonogórski 2017-11-29 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/20 10.59444/2017serredbed_seu1r2 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Culture not only literary. In the circle of thoughts of Karol Wojtyła - John Paul II. Part I; 31-40 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Kultura nie tylko literacka. W kręgu myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Część I; 31-40 10.59444/2017serredbed_seu1 pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/20/7 Prawa autorskie (c) 2017 Dorota Heck https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/21 2023-11-30T02:59:41Z fprnuz:edited_book driver

What good is a pope in a miserable time? Father Jan Góra and his fascination with the holiness of John Paul II. On the fiftieth anniversary of Father Jan Góra's entry into the order Cóż po papieżu w czasie marnym? Ojciec Jan Góra i jego fascynacja świętością Jana Pawła II. W pięćdziesiątą rocznicę wstąpienia ojca Jana Góry do zakonu Radziszewski, Stefan Jan Paweł II papież Jan Góra dominikanin John Paul II pope Jan Góra Dominican The question asked by Martin Heidegger applies to every pope, who in the modern world is often seen as a Don Quixote in a white cassock, fighting against the dragon of nihilism. In this sketch, I`m trying to present the fascination with the person of John Paul II, which was recorded in two books-interviews that Jan Grzegorczyk conducted with father Jan Góra OP: "Góra albo jak wyżebrać niebo i człowieka. Rady ojca Jana spisane przez Jana Grzegorczyka" (1999), "Święty i błazen" and "Jan Góra w odsłonach Jana Grzegorczyka" (2014) The Polish Dominican friar realized the teachings of John Paul II in his ministry, whom he consistently called John Paul the Great. The meetings of young people in Lednica, which were started by Father Góra, are a spiritual monument to his fascination with the Pope, whose teachings were for him a recipe for holiness. This essay, written after the death of Jan Góra, is an attempt to answer the question: who is John Paul II, according to Jan Góra? W niniejszym szkicu - analizując rozmowy Jana Grzegorczyka z ojcem Janem Górą - spróbujemy sporządzić portret świętego papieża, którego ojciec Jan uparcie nazywał Janem Pawłem Wielkim. Tajemnica tej wielkości, właśnie w czasie marnym (a każdy czas jest marny, jak pisze Kohelet), na pustyni zniechęcenia, w piekle nihilizmu - stanowi główny przedmiot naszych poszukiwań. Reasumując, kim jest Jan Paweł II według Góry albo - żeby w jakiś sposób wprowadzić we właściwą tonację rozmowy o ojcu Janie - jaka jest Ewangelia Jana Pawła Wielkiego, pisana łapą upartego dominikanina? Uniwersytet Zielonogórski 2017-11-30 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/21 10.59444/2017serredbed_seu1r3 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Culture not only literary. In the circle of thoughts of Karol Wojtyła - John Paul II. Part I; 41-61 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Kultura nie tylko literacka. W kręgu myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Część I; 41-61 10.59444/2017serredbed_seu1 pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/21/8 Prawa autorskie (c) 2017 Stefan Radziszewski https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/22 2023-12-07T03:33:34Z fprnuz:edited_book driver

Towards ”unity of inspirations and meanings”. On the manuscript ”Easter Vigil 1966” by Karol Wojtyła Ku „jedności natchnień i znaczeń”. Nad rękopisem „Wigilii wielkanocnej 1966” Karola Wojtyły Kozłowska, Anna Jan Paweł II papież poezja polska rękopis John Paul II pope polish poetry manuscript The article discusses the original of the Karol Wojtyła’s poem Wigilia wielkanocna 1966 (Easter Vigil 1966), namely the manuscript stored in the Cracow Curia Archive. The main goal of the paper is to show basic directions of the Wojtyła’s work on the text of this poem. Detailed analysis of its autograph (varieties of the text, removals and other emendations) has proved that Wojtyła wanted to achieve the text cohesion and information precision but, on the other hand, he aspired to generalizing as well as avoiding the redundancy. Confronting the most popular edition of the Wojtyła’s poem (K. Wojtyła, Poezje, dramaty, szkice, Jan Paweł II, Tryptyk rzymski, introduction by M. Skwarnicki, Kraków 2004) with its original enabled me also to introduce a necessary emendation to the published version. Artykuł omawia oryginał wiersza Karola Wojtyły Wigilia wielkanocna 1966, czyli rękopis przechowywany w Archiwum Kurii Krakowskiej. Głównym celem referatu jest ukazanie podstawowych kierunków pracy Wojtyły nad tekstem tego wiersza. Szczegółowa analiza jego autografu (odmiany tekstu, skreślenia i inne poprawki) dowiodła, że Wojtyła dążył do osiągnięcia spójności tekstu i precyzji informacyjnej, ale z drugiej strony dążył do uogólniania i unikania nadmiarowości. Konfrontacja najpopularniejszego wydania wiersza Wojtyły (K. Wojtyła, Poezje, dramaty,szkice, Jan Paweł II, Tryptyk rzymski, wstęp M. Skwarnickiego, Kraków 2004) z jego oryginałem pozwoliła mi również na przedstawienie niezbędnych poprawek do opublikowanej wersji. Uniwersytet Zielonogórski 2017-11-30 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/22 10.59444/2017serredbed_seu1r4 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Culture not only literary. In the circle of thoughts of Karol Wojtyła - John Paul II. Part I; 63-74 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Kultura nie tylko literacka. W kręgu myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Część I; 63-74 10.59444/2017serredbed_seu1 pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/22/9 Prawa autorskie (c) 2017 Anna Kozłowska https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0

oai:fpojs.rocznik.ifp.uz.zgora.pl:article/23 2023-12-13T07:33:50Z fprnuz:edited_book driver

The message of "Sauromatian Flag" by Marcin Paszkowski O wymowie „Chorągwi sauromatckiej" Marcina Paszkowskiego Sztyber, Radosław chorągiew sauromatcka kampania chocimska Imperium Osmańskie Zygmunt III Waza 1621 sauromatian flag Khotyn campaign Ottomans’ Empire Sigismund III Vasa 1621 This paper is an attempt to present the real message of Sauromatian Flag (Chorągiew sauromatcka) by Marcin Paszkowski. The XVII century text is considered to be an eulogy of the whole Polish army that had beaten the forces of Ottomans’ Empire in 1621 at Khotyn (Chocim). However a lot of obvious historical facts contradicts such a point of view for a significant part of Polish troops has never reached the battlefield near the Dniester River at all. They returned home from Lviv (Lwów) just after the end of fights against Turkey. But Paszkowski shows the members of the Noble Host (pospolite ruszenie) as victorious participants of the war and this idea seems to be a simple false inspired with author’s sophisticated tendency willing to defend the noblemen mass from any allegation because they were led by the king, Sigismund III Vasa (Zygmunt III Waza). And there is no need to believe the Paszkowski’s suppositions. Niniejszy artykuł jest próbą przedstawienia prawdziwego przesłania flagi Sauromatian (Chorągiew sauromatcka) autorstwa Marcina Paszkowskiego. Tekst z XVII wieku uważany jest za pochwałę całej polskiej armii, która pokonała wojska Imperium Osmańskiego w 1621 r. w Chocimiu. Jednak wiele oczywistych faktów historycznych zaprzecza takiemu punktowi widzenia, ponieważ znaczna część polskich żołnierzy nigdy nie dotarła na pole bitwy w pobliżu Dniestru. Wrócili do domu ze Lwowa tuż po zakończeniu walk z Turcją. Ale Paszkowski pokazuje członków pospolitego ruszenia jako zwycięskich uczestników wojny. Uniwersytet Zielonogórski 2013-01-01 info:eu-repo/semantics/article info:eu-repo/semantics/publishedVersion http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/23 10.59444/2013SERredKul_Mikr3 University of Zielona Góra Publishing House; Scripta Humana. Interpretations and reinterpretations; 55-71 Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego; Scripta Humana. Interpretacje i reinterpretacje; 55-71 10.59444/2013SERredKul_Mik pol http://www.baza.ow.uz.zgora.pl/index.php/fprnuz/article/view/23/10 Prawa autorskie (c) 2013 Radosław Sztyber https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0